Trang chủ arrow Tác phẩm arrow Tác phẩm thơ văn arrow Ức trai thi tập arrow Thứ Vận Trần Thượng Thư Đề Nguyễn Bố Chánh Thảo Đường
Thứ Vận Trần Thượng Thư Đề Nguyễn Bố Chánh Thảo Đường In
18/08/2007
Nhất tâm báo quốc thượng hoàn hoàn
Tiểu cấu (1) mao đình thả tự khoan
Vi tỉnh
(2) thối quy hoa ảnh chuyển
Kim môn
(3) mộng giác lậu thanh tàn
Cầm thư nhã thú chân kham thượng
Tùng cúc hoan minh diệc vị hàn
Hậu lạc
(4) tưởng tri chung hữu ý
Hảo tương sự nghiệp bách niên khan.


Dịch Nghĩa:

Một lòng báo quốc vẫn còn đeo đẳng hăng hái - Dựng mái tranh để tự giải khuây - Từ chỗ vi tỉnh về thì bóng hoa đã chuyển - Tỉnh mộng kim môn ra thì đồng hồ lâu cũng đã cạn - Cái thú cầm thư trang nhã thật đáng chuộng - Lời hẹn vui với hoa lá cũng chưa nguôi - Vui sau (lo trước) tưởng cuối cùng cũng có ý - Đáng mang sự nghiệp trọn đời ra nêu gương về sau. Dịch Thơ:

Họa Vận Trần Thượng Thư Đề Thảo Đường Của Nguyễn Bố Chánh

Báo quốc đã nguyền, chí vẫn theo
Nhà tranh một nếp thú tiêu tao
Tan giờ vi tỉnh, hoa tàn mất
Tỉnh mộng kim môn, hồ đã hao
Thú hưởng sách đàn lòng đáng chuộng
Nguyện vui tùng cúc ý chưa xao
Giữ niềm "hậu lạc" chung là tốt
Sự nghiệp đời, gương ấy hẳn cao.


Bản dịch của Lê Cao Phan

Chú thích:

(1) Bản Nguyễn Gia Tuân (Ức Trai Thi Tập) phiên là cách, tự dạng gần giống chữ cấu.

(2) Vi tỉnh (hay vi sảnh): vi (hoa tử vi), tỉnh (từ chữ Trung thư tỉnh, tức nội các của vua). Tại Trung thư tỉnh thường trồng nhiều hoa tử vi nên vào đời vua Huyền Tông nhà Đường (Trung Quốc) đổi tên gọi là Tử vi tỉnh, rút gọn là Vi tỉnh. Bạch Cư Dị làm quan đời Đường, khi trực tại Trung thư tỉnh có bài thơ với hai câu sau đây:

Độc tọa hoàng hôn thùy thị bạn
Tử vi hoa đối Tử Vi lang.

(Hoàng hôn một bóng cùng ai bạn?
Chàng Tử Vi đối hoa tử vi).

(3) Kim môn: do chữ Kim mã môn rút gọn. Đời nhà Hán (Trung Quốc) trước cửa cung Vị Ương có một con ngựa đồng, nên gọi là Kim mã môn. Các quan chầu chực tại đây để vào triều. Đây cũng là một điểm danh dự.

(4) Hậu lạc: (bản Đào Duy Anh - Nguyễn Trãi Toàn Tập - ghi là tiên ưu chí: ý niệm lo trước), do chữ tiên ưu hậu lạc (lo trước vui sau). Bài Nhạc Dương Lâu ký của Phạm Trọng Yêm đời Tống (Trung Quốc) có câu:

Tất kỳ tiên thiên hạ chi ưu nhi ưu.
Hậu thiên hạ chi lạc nhi lạc.

(Phải lo trước cái lo của thiên hạ.
Vui sau cái vui của thiên hạ).

Nói về tinh thần phục vụ của kẻ giúp dân giúp nước.
 
< Trước   Tiếp >